Passiv: thể bị động
Passiv là một chủ điểm quan trọng ở trình độ trung cấp vì nó giúp bạn diễn đạt khách quan hơn và mô tả quá trình rõ hơn. Bài này giúp bạn hiểu khi nào dùng bị động, cách hình thành và cách phân biệt hai loại bị động chính.
Passiv là gì?
Trong câu bị động, trọng tâm không nằm ở người thực hiện hành động mà nằm ở chính hành động hoặc kết quả của hành động đó. Vì vậy, Passiv thường được dùng khi người làm không quan trọng, không rõ, hoặc không cần nhắc đến.
Khi nào dùng Aktiv, khi nào dùng Passiv?
- Dùng Aktiv khi bạn muốn nhấn mạnh ai là người làm hành động.
- Dùng Passiv khi bạn muốn nhấn mạnh điều gì đang xảy ra hoặc đã xảy ra với sự vật, hiện tượng.
- Passiv rất hay gặp trong mô tả quy trình, thông báo, văn phong học thuật và tình huống cần sự khách quan.
2 loại bị động quan trọng nhất
| Loại | Cấu trúc | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Vorgangspassiv | werden + Partizip II | nhấn vào quá trình / hành động diễn ra |
| Zustandspassiv | sein + Partizip II | nhấn vào trạng thái / kết quả sau hành động |
Ein Auto wird repariert.
Chiếc xe đang được sửa. Trọng tâm là quá trình sửa.
Ein Auto ist repariert.
Chiếc xe đã được sửa xong. Trọng tâm là trạng thái sau hành động.
3 bước chuyển từ chủ động sang bị động
- Đưa tân ngữ trực tiếp của câu chủ động lên làm chủ ngữ của câu bị động.
- Động từ chính đổi sang Partizip II.
- Thêm werden nếu nói về quá trình, hoặc sein nếu nói về trạng thái.
- Muốn giữ tác nhân thì thường dùng von + Dativ hoặc durch + Akkusativ.
Nếu trong câu chủ động không có tân ngữ trực tiếp, hoặc không thể đưa một đối tượng cụ thể lên làm chủ ngữ, tiếng Đức đôi khi dùng es như một chủ ngữ giả để tạo câu bị động tổng quát.
| Thì | Cấu trúc |
|---|---|
| Präsens | werden + Partizip II |
| Präteritum | wurden + Partizip II |
| Perfekt | sein + Partizip II + worden |
| Plusquamperfekt | waren + Partizip II + worden |
| Futur I | werden + Partizip II + werden |
Passiv với Modalverben
Bài gốc cũng đề cập Vorgangspassiv đi cùng động từ khiếm khuyết, ví dụ Ein Buch muss geschrieben werden. Ở đây modal verb giữ vai trò chính về sắc thái, còn werden + Partizip II giữ vai trò tạo bị động.
Mẹo học nhanh
Hãy luôn tự hỏi: mình đang nhấn mạnh quá trình hay trạng thái? Nếu là quá trình, thường dùng werden. Nếu là kết quả hoặc trạng thái sau hành động, thường dùng sein.